Hành trình tinh thầnTrích đoạn kinh sách

OSHO BÀN VỀ TRƯỞNG THÀNH (5): HÒA NHẬP VÀ ĐỊNH TÂM

Hoà nhập đã có đấy ở cốt lõi sâu nhất của bản thể bạn. Tại chính trung tâm bạn được hoà nhập, bằng không bạn không thể tồn tại được chút nào. Làm sao bạn có thể tồn tại mà không có trung tâm? Xe bò di chuyển bởi vì có một trung tâm bất động để trên đó các bánh xe chuyển động – nó di chuyển trên trục bánh xe. Nếu xe bò chuyển động thì trục xe có đó. Bạn có thể biết điều đó, bạn có thể không biết điều đó.

Bạn sống, bạn thở, bạn có ý thức; cuộc sống chuyển động, cho nên phải có cái trục cho bánh xe của cuộc sống. Bạn có thể không nhận biết, nhưng nó có đó. Không có nó, bạn không thể hiện hữu.

Cho nên điều đầu tiên, và rất nền tảng: việc trở thành không phải là vấn đề. Bạn hiện hữu. Bạn chỉ đi vào và nhìn nó. Đó là việc khám phá, không phải là thành tựu. Bạn đã mang nó đi cùng rồi. Nhưng bạn đã trở nên quá bị gắn bó với ngoại vi, và lưng bạn quay về trung tâm. Bạn đã trở thành quá đi ra, cho nên bạn không thể nhìn vào trong được.

Tạo ra cái nhìn thấu nhỏ đi. Từ ‘insight – nhìn thấu’ là hay – nó nghĩa là quay ánh sáng vào trong, nhìn vào trong, thấy bên trong. Mắt mở hướng ra ngoài, tay trải rộng ra ngoài, chân đi ra ngoài từ bạn. Ngồi im lặng, để thảnh thơi ngoại vi, nhắm mắt lại và chỉ đi vào trong… và không nỗ lực gì. Chỉ thảnh thơi – cứ dường như người ta đang chìm và người ta không thể làm được gì cả. Chúng ta làm ngay cả khi chúng ta chìm.

Nếu bạn có thể đơn giản cho phép điều đó xảy ra, nó sẽ đi tới bề mặt. Từ những đám mây bạn sẽ thấy trung tâm phát sinh.

Có hai phương thức của cuộc sống: một là phương thức hành động, bạn làm điều gì đó; phương thức kia là phương thức đón nhận – bạn đơn giản nhận. Phương thức hành động là đi ra. Nếu bạn muốn nhiều tiền hơn bạn không chỉ ngồi. Nó sẽ không tới theo cách đó. Bạn sẽ phải tranh đấu vì nó, cạnh tranh, và bạn sẽ phải dùng mọi cách thức và biện pháp – hợp pháp, đúng, sai. Tiền sẽ không tới chỉ bằng việc ngồi. Nếu bạn muốn trở nên mạnh mẽ, nếu bạn muốn trở thành chính khách, bạn sẽ phải làm cái gì đó về nó. Điều không tới theo cách riêng của nó.

Có phương thức hành động – phương thức hành động là phương thức đi ra ngoài. Và có phương thức bất hành nữa: bạn không làm gì cả, bạn đơn giản cho phép điều đó xảy ra. Chúng ta đã quên mất ngôn ngữ đó. Ngôn ngữ bị quên lãng đó phải được học lại.

Tích hợp phải không được đem vào – nó đã có đó rồi. Chúng ta đã quên mất cách nhìn vào nó, chúng ta đã quên mất cách hiểu nó. Chuyển từ phương thức hành động ngày một nhiều và nhiều hơn sang phương thức đón nhận, thụ động.

Tôi không nói từ bỏ thế giới của hành động – bởi vì điều đó sẽ làm cho bạn lại thiên lệch, bạn đã bị lệch ngay bây giờ rồi. Bạn chỉ có một phương thức cho cuộc sống của mình, và đó là hành động, làm cái gì đó. Có những người không thể nghĩ được tới việc ngồi im lặng; điều đó là không thể được. Họ không thể cho phép bản thân mình có lấy việc thảnh thơi lấy một khoảnh khắc. Họ chỉ quan tâm tới hành động. Nếu điều gì đó được thực hiện, họ quan tâm. Nếu đấy chỉ là mặt trời lặn, phỏng có ích gì mà nhìn vào nó?

Bạn chỉ quan tâm tới hành động, nếu cái gì đó xảy ra. Điều này đã trở thành quá cố định. Điều này phải được làm thảnh thơi bớt đi một chút: bạn phải đi trong vài khoảnh khắc, trong vài giờ, đôi khi vài ngày, toàn bộ chuyển sang phương thức kia của cuộc sống, chỉ ngồi và cho phép mọi sự xảy ra. Khi bạn nhìn vào mặt trời lặn bạn không bị chờ đợi phải làm điều gì cả. Bạn đơn giản nhìn. Khi bạn nhìn vào hoa, bạn có cho là phải làm gì không? Bạn đơn giản nhìn.

Thực tế không có nỗ lực, cho dù là nhìn vào hoa. Đó là vô nỗ lực. Mắt bạn mở, hoa có đó… một khoảnh khắc giao cảm sâu sắc tới khi cái được nhìn và người nhìn cả hai biến mất. Thế thì có cái đẹp, thế thì có phúc lành. Thế thì bỗng nhiên bạn không là người quan sát, và hoa không là vật được quan sát – bởi vì để quan sát vẫn phải có hành động nào đó. Bây giờ bạn có đó và hoa có đó, và bằng cách nào đó bạn chờm lấp lên biên giới của nhau. Hoa đi vào bạn, bạn đi vào hoa, và có khải lộ bất thần. Gọi nó là cái đẹp, gọi nó là chân lí, gọi nó là Thượng đế.

Đây là những khoảnh khắc hiếm hoi phải được cho phép ngày một nhiều hơn. Tôi không thể nói chúng phải được trau dồi, tôi không thể nói bạn phải huấn luyện vì những khoảnh khắc này, tôi không thể nói rằng bạn phải làm điều gì đó – bởi vì điều đó sẽ lại là dùng ngôn ngữ của phương thức hành động, và sẽ bị diễn giải sai rất sâu. Không, tôi đơn giản chỉ có thể nói hãy cho phép những khoảnh khắc đó ngày một nhiều hơn.

Đôi khi, đơn giản đừng làm gì cả. Thảnh thơi trên bãi cỏ và nhìn lên trời. Đôi khi nhắm mắt lại và nhìn vào thế giới bên trong của bạn – ý nghĩ di chuyển, trôi nổi; ham muốn phát sinh, ra đi. Nhìn vào giấc mơ đầy mầu sắc cứ tiếp diễn bên trong bạn. Chỉ nhìn thôi. Đừng nói, “Mình muốn dừng những ý nghĩ này ” – bạn lại đã đi vào phương thức hành động rồi đó. Đừng nói, “Mình đang thiền đây – đi đi! Mọi ý nghĩ, cút khỏi ta ngay” – bởi vì nếu bạn bắt đầu nói điều đó, bạn đã bắt đầu làm điều gì đó rồi. Cứ dường như bạn không có…

Có một trong những phương pháp thiền cổ đại nhất vẫn được dùng ở một số tu viện của Tây Tạng. Cách thiền này dựa trên chân lí mà tôi đang nói với bạn. Họ dạy rằng đôi khi bạn có thể đơn giản biến mất. Ngồi trong vườn, bạn chỉ bắt đầu cảm thấy mình đang biến mất. Chỉ nhìn xem thế giới thế nào khi bạn đã đi khỏi thế giới rồi, khi bạn không còn ở đây nữa, khi bạn đã trở thành tuyệt đối trong suốt. Thử một giây không hiện hữu.

Trong nhà riêng của mình, hiện hữu dường như bạn không có.

Nghĩ mà xem, một ngày nào đó bạn sẽ không có đó Một ngày nào đó bạn sẽ qua đời, bạn sẽ chết; radio vẫn tiếp tục kêu, vợ vẫn chuẩn bị bữa sáng, trẻ con vẫn chuẩn bị tới trường. Nghĩ mà xem: hôm nay bạn qua đời, bạn không hiện hữu. Trở thành ma. Đang ngồi trong ghế của mình, bạn đơn giản biến mất, bạn đơn giản nghĩ, “Mình không có thực nữa; mình không hiện hữu.” Và chỉ xem cách thức nhà cửa vẫn tiếp tục. Sẽ có an bình và im lặng vô cùng. Mọi thứ sẽ tiếp tục như nó vậy. Không có bạn, mọi thứ vẫn tiếp tục như nó vậy. Chẳng cái gì bị lỡ cả. Thế thì phỏng có ích gì mà vẫn cứ còn bị bận tâm, làm điều gì đó, làm cái gì đó, bị ám ảnh với hành động? Phỏng có ích gì? Bạn sẽ qua đời, và bất kì cái gì bạn đã làm rồi sẽ biến mất – cứ dường như bạn đã kí tên mình lên cát, và gió tới, và chữ kí biến mất… và mọi thứ chấm dứt. Cứ dường như bạn chưa bao giờ tồn tại cả.

Đó thực sự là việc thiền hay. Bạn có thể thử điều đó nhiều lần trong hai mươi bốn giờ. Chỉ nửa giây cũng có tác dụng; trong nửa giây, đơn giản dừng lại… bạn không có… và thế giới vẫn tiếp tục. Khi bạn trở nên ngày một tỉnh táo hơn với sự kiện là không có bạn, thế giới vẫn tiếp tục hoàn toàn ổn, bạn sẽ có khả năng học phần khác của bản thể mình, điều đã từng bị bỏ quên lãng lâu rồi, trong nhiều kiếp sống – và đó là phương thức đón nhận. Bạn đơn giản cho phép, bạn trở thành cánh cửa. Mọi sự cứ xảy ra mà không có bạn.

Đây là điều Phật ngụ ý khi ông ấy nói: Trở thành mẩu gỗ trôi dạt. Nổi lên trong luồng nước như mẩu gỗ, và bất kì nơi đâu dòng nước cuốn đi, để nó đem ông đi; ông không làm nỗ lực nào cả. Toàn thể cách tiếp cận Phật giáo đều tuỳ thuộc vào phương thức đón nhận này. Đó là lí do tại sao bạn thấy Phật ngồi dưới gốc cây. Mọi hình ảnh của ông ấy đều là ngồi, ngồi và không làm gì cả. Ông ấy đơn giản ngồi đó, ông ấy không làm gì cả.

Bạn không có kiểu hình ảnh đó về Jesus. Ông ấy vẫn cứ đi theo phương thức hành động. Đó là chỗ Ki tô giáo đã bỏ lỡ khả năng sâu sắc nhất: Ki tô giáo trở thành tích cực. Các nhà truyền giáo Ki tô giáo cứ đi phục vụ người nghèo, đi tới bệnh viện, làm điều này điều nọ, và toàn thể nỗ lực của người đó là để làm điều gì đó tốt. Vâng, rất tốt – nhưng người đó vẫn còn trong phương thức hành động, còn Thượng đế chỉ có thể được biết tới trong phương thức đón nhận. Cho nên nhà truyền giáo Ki tô giáo sẽ là người tốt, người rất tốt, nhưng không là thánh nhân, theo nghĩa phương đông.

Bây giờ ngay cả ở phương Đông một người cứ làm mọi điều lại được tôn thờ là mahatma – bởi vì phương đông nghèo nàn, ốm yếu. Có hàng nghìn người hủi, người mù, người vô giáo dục; họ cần giáo dục, họ cần y tế, họ cần phục vụ, họ cần cả nghìn lẻ một thứ. Bỗng nhiên người hoạt động này lại trở thành quan trọng – cho nên Gandhi là một mahatma, và Mẹ Teresa ở Calcutta đã trở thành rất quan trọng. Nhưng chẳng ai nhìn xem liệu họ có đạt tới phương thức đón nhận hay không.

Bây giờ nếu Phật tới, chẳng ai sẽ tỏ ý kính trọng ông ấy, bởi vì ông ấy sẽ không tới trường hay bệnh viện. Ông ấy sẽ lại ngồi dưới gốc cây bồ đề, chỉ ngồi im lặng. Không phải là không có gì được ông ấy làm – những rung động vô cùng được tạo ra từ sự hiện hữu của ông ấy, nhưng chúng rất tinh tế. Ông ấy biến đổi toàn thể thế giới bằng việc ngồi dưới gốc cây bồ đề, nhưng để nhìn vào những rung động đó bạn sẽ phải được làm hoà hợp, bạn sẽ phải phát triển. Nhận ra vị Phật là đã đi trên đường rồi. Nhận ra một Mẹ Teresa là rất dễ dàng, chẳng có gì nhiều trong nó. Bất kì ai cũng có thể thấy rằng bà ấy đang làm việc tốt.

Làm việc tốt là một điều, và mang tính tốt lại là điều hoàn toàn khác. Tôi không nói đừng làm việc tốt. Tôi đang nói: để cho việc tốt bắt nguồn từ việc mang tính tốt của bạn.

Trước hết đạt tới phương thức đón nhận, trước hết đạt tới thụ động, trước hết đạt tới bất hoạt. Và khi bản thể bên trong của bạn ra hoa và bạn đã đi tới biết về hoà nhập bên trong – điều bao giờ cũng có đó, trung tâm này bao giờ cũng có đó – khi bạn đã nhận ra trung tâm đó, bỗng nhiên cái chết biến mất đối với bạn. Bỗng nhiên mọi lo nghĩ biến mất bởi vì bạn không còn là thân thể nữa, và không còn tâm trí nữa.

Thế thì từ bi nảy sinh, tình yêu nảy sinh, lời cầu nguyện nảy sinh. Bạn trở thành cơn mưa rào, phúc lành cho thế giới này. Bây giờ, không ai có thể nói điều gì sẽ xảy ra cho người như vậy – liệu người đó có đó và trở thành nhà cách mạng như Jesus và săn tìm kẻ cho vay tiền trong đền chùa hay liệu người đó sẽ đi và phục vụ người nghèo, hay liệu người đó chỉ tiếp tục ngồi dưới gốc cây bồ đề và lan toả hương thơm của mình, hay liệu người đó có trở thành một Meera và nhảy múa và ca hát niềm vinh quang của Thượng đế. Chẳng ai biết cả, điều đó không thể nào dự đoán nổi.

Toàn thể nỗ lực của tôi ở đây là để làm cho các bạn nhận biết rằng không có gì là cần cả, không cái gì thêm nữa là cần cả. Bạn đã có nó ở đó rồi, đang tồn tại bên trong bạn. Nhưng bạn phải tạo ra lối vào, cửa vào, đường vào để phát hiện ra nó. Bạn phải đào để tìm nó; kho báu ở đó.

Tôi sẽ cho bạn một kĩ thuật. Đó là một kĩ thuật đơn giản, nhưng ngay từ đầu nó có vẻ rất khó. Nếu bạn thử, bạn sẽ thấy nó đơn giản. Nếu bạn không thử và chỉ nghĩ về nó, thì nó có vẻ rất khó. Kĩ thuật này là: chỉ làm cái bạn thích thú. Nếu bạn không thích thú, đừng làm nó. Thử điều đó đi – bởi vì thích thú tới chỉ từ trung tâm của bạn. Nếu bạn đang làm điều gì đó và bạn thích thú nó, bạn bắt đầu được nối lại với trung tâm. Nếu bạn làm điều gì đó mà bạn không thích, bạn bị ngắt với trung tâm. Niềm vui nảy sinh từ trung tâm, và không từ đâu khác cả. Cho nên để điều đó là tiêu chí, và là người cuồng tín về điều đó.

Bạn đang bước đi trên đường; bỗng nhiên bạn nhận ra rằng mình không thích đi bộ. Dừng lại. Kết thúc – điều này không cần được làm.

Tôi hay làm điều đó trong những ngày học đại học của mình, và mọi người cứ nghĩ rằng tôi gàn. Đột nhiên tôi dừng lại, và thế rồi tôi còn lại tại chỗ đó đến nửa giờ, một giờ, chừng nào tôi còn chưa bắt đầu thích thú bước tiếp. Các thầy của tôi ngại đến mức khi có kì thi họ sẽ cho tôi vào xe ô tô và đưa tôi tới giảng đường của trường đại học. Họ sẽ để tôi ở cửa và đợi ở đó: liệu tôi có đi tới bàn của mình hay không? Nếu tôi đi tắm và bỗng nhiên tôi nhận ra rằng tôi không thích nó, tôi sẽ dừng lại. Vậy thì phỏng có ích gì? Nếu tôi đang ăn và tôi bỗng nhiên nhận ra rằng tôi không thích thú, thế thì tôi sẽ dừng lại.

Tôi đã tham gia vào lớp toán từ trong trường phổ thông. Ngày đầu tiên, tôi đi vào và thầy giáo đang giới thiệu về môn học. Ngay giữa lớp tôi đứng dậy và cố gắng bước ra. Thầy nói, “Em đi đâu thế? Không xin phép, tôi sẽ không cho em vào lại đâu.” Tôi nói, “Em không quay lại đâu; thầy đừng lo. Đó là lí do tại sao em không xin phép. Kết thúc rồi – em không thích thú nó! Em sẽ tìm chủ đề khác nào đó mà em có thể thích, bởi vì nếu em không thể thích nó thì em sẽ không định làm nó đâu. Điều đó là hành hạ, điều đó là bạo hành.”

Và, dần dần, điều đó trở thành chìa khoá. Tôi bỗng nhiên nhận ra rằng bất kì khi nào bạn đang thích điều gì đó, bạn được định tâm. Thích thú chính là âm thanh của việc được định tâm. Bất kì khi nào bạn không thích cái gì đó, bạn không ở trung tâm. Thế thì đừng ép buộc điều đó; không cần. Nếu mọi người nghĩ bạn gàn, cứ để họ nghĩ bạn gàn. Trong vòng vài ngày, bằng kinh nghiệm riêng của mình, bạn sẽ tìm ra cách thức bạn đang bỏ lỡ bản thân mình. Bạn đã làm cả nghìn lẻ một thứ, điều bạn chẳng bao giờ thích thú, và vậy mà bạn vẫn làm chúng bởi vì bạn đã được dạy phải làm. Bạn chỉ hoàn thành nghĩa vụ của mình.

Mọi người đã phá huỷ ngay cả điều đẹp đẽ như tình yêu. Bạn về nhà và bạn hôn vợ mình vì điều đó phải là như vậy, điều đó phải được làm. Bây giờ, một điều hay như nụ hôn, một điều như bông hoa, đã bị phá huỷ rồi. Dần dần, chẳng thích thú gì điều đó, bạn sẽ cứ hôn vợ mình; bạn sẽ quên mất niềm vui của việc hôn con người khác. Bạn bắt tay bất kì ai bạn gặp – lạnh nhạt, chẳng ý nghĩa gì trong nó, chẳng thông điệp gì trong nó, không sự tuôn chảy nồng nàn. Đấy chỉ là những bàn tay chết bắt lẫn nhau và nói lời chào. Thế rồi bạn bắt đầu, dần dần, học cử chỉ chết này, cử chỉ lạnh nhạt này. Bạn trở thành bị đông cứng, bạn trở thành khối băng. Và thế rồi bạn nói, “Làm sao đi vào tới trung tâm?”

Trung tâm sẵn có đấy khi bạn nồng ấm, khi bạn tuôn chảy, tan ra, trong tình yêu, trong niềm vui, trong điệu vũ, trong vui thích. Điều đó là tuỳ ở bạn. Chỉ làm những điều bạn thực sự thích làm và bạn hưởng thú. Nếu bạn không thích thú, dừng lại. Tìm cái gì đó khác mà bạn sẽ thích thú. Nhất định có cái gì đó bạn sẽ thích thú. Tôi chưa bao giờ bắt gặp người nào không thể thích thú với bất kì cái gì. Có những người có thể không thích điều này, thì điều khác, thì điều khác nữa, nhưng cuộc sống là bao la. Đừng vẫn còn cứ bị mắc mứu; trở nên di động. Để có nhiều luồng năng lượng. Để nó tuôn chảy, để nó gặp gỡ với các năng lượng khác bao quanh bạn. Chẳng mấy chốc bạn sẽ có khả năng thấy rằng vấn đề không phải là làm sao trở nên được tích hợp, vấn đề là ở chỗ bạn đã quên mất làm sao tuôn chảy. Trong năng lượng tuôn chảy, bạn bỗng nhiên được hoà nhập. Điều đó đôi khi ngẫu nhiên xảy ra nữa, nhưng nguyên nhân vẫn là một.

Đôi khi bạn rơi vào tình yêu với người đàn bà hay đàn ông, và bỗng nhiên lần đầu tiên bạn cảm thấy mình là một. Mắt bạn có ánh sáng rực rỡ, khuôn mặt bạn có sự rạng ngời, và trí tuệ bạn không còn đờ đẫn nữa. Cái gì đó bắt đầu bùng cháy sáng trong bản thể bạn; một bài ca cất lên, việc đi của bạn có phẩm chất của điệu vũ trong nó bây giờ. Bạn là một người hoàn toàn khác.

Nhưng đây là những khoảnh khắc hiếm hoi – bởi vì chúng ta không học bí mật này. Bí mật này là, cứ để cái gì đó mà bạn đã bắt đầu thích thú có đấy. Đó là toàn thể bí mật này. Hoạ sĩ có thể đói và đang vẽ, mà bạn vẫn có thể thấy rằng khuôn mặt của hoạ sĩ mãn nguyện thế. Nhà thơ có thể nghèo, nhưng khi nhà thơ cất lên bài ca của mình thì ông ấy là người giầu nhất trên thế giới. Không ai giầu hơn ông ấy. Bí mật của điều đó là gì? Bí mật là ở chỗ ông ấy tận hưởng khoảnh khắc này. Bất kì khi nào bạn tận hưởng cái gì đó, bạn đang hài hoà với bản thân mình và bạn đang hài hoà với vũ trụ – bởi vì trung tâm của bạn là trung tâm của tất cả.

Cho nên để cái nhìn thấu nhỏ bé này là bầu khí hậu cho bạn: làm chỉ những cái bạn thích thú, bằng không thì dừng lại. Bạn đang đọc báo và đọc dở chừng qua nó bạn bỗng nhiên nhận ra rằng bạn chẳng thích gì nó: thế thì không có sự cần thiết nào cả. Thế thì tại sao bạn đọc? Dừng điều đó lại ở đây và bây giờ. Nếu bạn nói với ai đó và giữa chừng bạn nhận ra rằng bạn không thích thú gì điều đó, bạn mới chỉ nói nửa câu, dừng lại ở đó. Bạn không thích thú, bạn không có nghĩa vụ phải tiếp tục. Ngay từ đầu điều đó sẽ có vẻ chút ít kì cục. Nhưng tôi cho rằng chẳng có vấn đề gì cả. Bạn có thể thực hành điều đó.

Trong vòng vài ngày nhiều tiếp xúc sẽ được thực hiện với trung tâm, và thế rồi bạn sẽ hiểu điều tôi ngụ ý khi tôi cứ lặp đi lặp lại rằng điều bạn đang tìm kiếm đã có rồi trong bạn. Điều đó không trong tương lai. Nó chẳng liên quan gì tới tương lai cả. Nó đã ở đây bây giờ, nó đã là như thế rồi.

Osho

Trích sách “Trưởng thành – trách nhiệm là chính mình”(Dịch giả Ngô Trung Việt)

Nghiên cứu tôn giáo
Ta có thể ẩn mình trong vỏ hạt dẻ những vẫn là Thượng Đế của vũ trụ vô biên.
Share:
Nghiên cứu tôn giáo

Leave a reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *